Yabancılar ve vatandaşlık hukuku, Türkiye'ye gelen, burada yaşayan, çalışan veya yatırım yapan yabancıların hak ve yükümlülüklerini ve Türk vatandaşlığının kazanılması ile kaybedilmesine ilişkin kuralları kapsar. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu yabancıların ülkeye girişi, ikamet izinleri, sınır dışı etme ve idari gözetim konularını; 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu çalışma izinlerini; 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ise vatandaşlığın kazanılması ve kaybına ilişkin başvuruları düzenler.
Yabancıların karşılaştığı hukuki sorunlar çoğu zaman kısa sürelere bağlı olup kişinin ülkede kalma hakkını doğrudan etkiler. İkamet izni başvurusunun reddi, iznin iptali, sınır dışı etme kararı, idari gözetim veya ülkeye giriş yasağı gibi işlemlere karşı yasal yolların zamanında kullanılması gerekir. Bunun yanında yabancı ülkelerde verilen boşanma, velayet ve alacak kararlarının Türkiye'de hüküm doğurabilmesi için tanıma veya tenfiz davası açılması da bu alanın önemli bir parçasıdır.
Esenyurt, Beylikdüzü ve Büyükçekmece, İstanbul'da yabancı nüfusun yoğun olarak yaşadığı ilçeler arasında yer almaktadır. Korkmaz Hukuk ve Danışmanlık, bu bölgede yaşayan ve çalışan yabancılara ve onların Türk vatandaşı aile bireylerine ikamet ve çalışma izni, vatandaşlık başvuruları, sınır dışı etme ve idari gözetim kararlarına karşı başvurular ile tanıma ve tenfiz davaları konusunda danışmanlık ve dava takibi hizmeti vermektedir. Gerekli hallerde tercüme ve apostil süreçleri de planlamaya dahil edilmektedir.
Hizmet Kapsamı
İkamet izni başvuruları
Kısa dönem, aile, öğrenci ve uzun dönem ikamet izinleri ile bunların uzatılmasına ilişkin başvuru dosyalarının hazırlanması ve takibi sağlanır.
İkamet izni ret ve iptal kararları
İkamet izni başvurusunun reddi veya mevcut iznin iptali işlemlerine karşı idari başvuru ve idare mahkemesinde dava süreçleri yürütülür.
Çalışma izni ve Turkuaz Kart
Yabancıların Türkiye'de çalışabilmesi için gerekli çalışma izni, çalışma izni muafiyeti ve Turkuaz Kart başvurularında danışmanlık verilir.
Genel yoldan vatandaşlık
Türkiye'de başvuru tarihinden geriye doğru kesintisiz beş yıl ikamet etmiş ve kanuni şartları taşıyan yabancıların vatandaşlık başvuruları hazırlanır.
Evlilik yoluyla vatandaşlık
Türk vatandaşıyla en az üç yıldır evli olan ve evlilik birliği devam eden yabancıların vatandaşlık başvurusu süreçleri takip edilir.
Yatırım yoluyla (istisnai) vatandaşlık
Taşınmaz edinimi, sermaye yatırımı, mevduat veya istihdam gibi yatırım seçenekleriyle yapılacak istisnai vatandaşlık başvurularında hukuki inceleme ve süreç takibi yapılır.
Sınır dışı etme kararlarına karşı dava
Sınır dışı etme kararlarına karşı kısa yasal süre içinde idare mahkemesinde dava açılır ve yargılama takip edilir.
İdari gözetime itiraz
Geri gönderme merkezlerinde idari gözetim altında tutulan yabancılar için sulh ceza hakimliğine başvuru yapılır.
Giriş yasakları ve tahdit kodları
Yabancılara uygulanan ülkeye giriş yasakları ve tahdit kodlarının kaldırılması için idari başvuru ve dava yolları değerlendirilir.
Tanıma ve tenfiz davaları
Yabancı mahkemelerden alınan boşanma, velayet, nafaka ve alacak kararlarının Türkiye'de geçerlilik kazanması için tanıma veya tenfiz davaları açılır.
Yabancıların taşınmaz edinimi ve şirket kuruluşu
Yabancıların Türkiye'de taşınmaz edinmesi ve şirket kurması süreçlerinde mevzuattaki sınırlamalar çerçevesinde danışmanlık verilir.
Süreç Nasıl İşler?
Statü ve belge analizi
Yabancının mevcut hukuki statüsü, giriş-çıkış kayıtları, varsa tahdit kodları ve elindeki belgeler incelenerek uygun başvuru türü belirlenir.
Başvuru dosyasının hazırlanması
Gerekli belgeler toplanır; yabancı ülkeden alınan belgelerin apostil veya konsolosluk onayı ile yeminli tercümesi ve noter onayı işlemleri planlanır.
İdari başvuruların takibi
Göç İdaresi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı veya Nüfus ve Vatandaşlık İşleri birimlerine yapılan başvurular ve randevu süreçleri takip edilir.
Olumsuz işlemlere karşı başvuru
Ret, iptal, sınır dışı etme veya idari gözetim kararlarına karşı kanuni süreler içinde idare mahkemesine ya da sulh ceza hakimliğine başvurulur.
Sonuç ve sonraki adımlar
Olumlu sonuçlanan başvurularda izin sürelerinin takibi, uzatma başvuruları ve vatandaşlık sonrası kayıt işlemleri konusunda bilgilendirme yapılır.
Sınır dışı etme ve idari gözetimde süreler
Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'na göre sınır dışı etme kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir. Kanunda sayılan bazı istisnalar dışında, dava açma süresi içinde ve dava açılması halinde yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı, rızası olmaksızın sınır dışı edilmez. İdare mahkemesi bu davaları kısa sürede karara bağlar ve verilen karar kesindir.
İdari gözetim kararına karşı ise sulh ceza hakimliğine başvurulabilir. İdari gözetim süresi kural olarak altı ayı geçemez; kanunda öngörülen hallerde en fazla altı ay daha uzatılabilir. İdari gözetimin devamının gerekli olup olmadığı idare tarafından düzenli aralıklarla değerlendirilir; bu süreçte yabancının avukatıyla görüşme hakkı bulunmaktadır.
Yatırım yoluyla vatandaşlık
Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 12. maddesi ve uygulama yönetmeliği; belirli tutarda taşınmaz edinen, sabit sermaye yatırımı yapan, bankalarda mevduat tutan, devlet borçlanma araçları veya fon payları satın alan ya da belirli sayıda istihdam sağlayan yabancıların istisnai yoldan vatandaşlık kazanabilmesine imkân tanır. Yatırım tutarları ve şartlar zaman zaman değiştirildiğinden başvuru planlaması güncel mevzuata göre yapılmalıdır.
Taşınmaz yoluyla başvurularda değerleme raporu, ödemelerin bankacılık sistemi üzerinden yapıldığını gösteren belgeler ve tapu kaydına taşınmazın belirli bir süre satılmayacağına dair şerh konulması gibi koşullar aranır. Yetkili kurumdan uygunluk belgesi alındıktan sonra ikamet izni ve vatandaşlık başvurusu yapılır; başvuruya yabancının eşi ve ergin olmayan çocukları da dahil edilebilir. Başvurular kamu düzeni ve güvenlik incelemesine tabi olduğundan sonuç, yetkili makamların değerlendirmesine bağlıdır.
Yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi
Yabancı bir ülkede verilmiş ve o ülke hukukuna göre kesinleşmiş mahkeme kararlarının Türkiye'de kesin hüküm veya icra edilebilirlik etkisi doğurabilmesi için, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun uyarınca tanıma veya tenfiz kararı alınması gerekir. Tenfiz için karşılıklılık, kararın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir konuda verilmemiş olması, kamu düzenine açıkça aykırı olmaması ve davalının savunma hakkına riayet edilmiş olması gibi şartlar aranır; tanımada karşılıklılık şartı aranmaz.
Görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir; davalının Türkiye'de yerleşim yeri veya sakin olduğu yer yoksa kanunda sayılan büyük şehirlerden biri olarak İstanbul mahkemeleri de yetkili olabilir. Yabancı boşanma kararlarında ise tarafların birlikte başvurması halinde nüfus müdürlükleri veya dış temsilcilikler aracılığıyla idari yoldan tescil imkânı da bulunmaktadır.
Görüşmeye Getirilmesi Faydalı Belgeler
- Pasaport ve varsa ikamet izni kartı
- Vize bilgileri ve giriş-çıkış kayıtları
- Adres kaydı için kira sözleşmesi veya tapu belgesi
- Sağlık sigortası poliçesi
- Apostilli ve yeminli tercümeli evlilik ve doğum belgeleri
- Çalışma izni için iş sözleşmesi ve işverene ait belgeler
- Yatırım yoluyla vatandaşlıkta tapu kaydı, değerleme raporu, banka dekontları ve uygunluk belgesi
- Tanıma-tenfiz için yabancı mahkeme kararı, kesinleşme şerhi, apostil ve tercümesi
Sık Sorulan Sorular
İkamet izni başvurum reddedildi, ne yapabilirim?
İkamet izni başvurusunun reddine ilişkin işleme karşı, tebliğden itibaren genel kural olarak altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Ret gerekçesine göre eksiklikler giderilerek yeni bir başvuru yapılması da seçenekler arasındadır. Ret kararıyla birlikte ülkeyi terk için süre verilmiş olabileceğinden, kararın içeriği dikkatle incelenmeli ve yasal statünün korunması için gecikmeden hareket edilmelidir.
Türk vatandaşıyla evlenen yabancı hemen vatandaş olabilir mi?
Hayır. Türk vatandaşıyla evlenmek doğrudan vatandaşlık kazandırmaz. Türk vatandaşıyla en az üç yıldır evli olan ve evliliği devam eden yabancılar vatandaşlık için başvurabilir. Bunun için aile birliği içinde yaşamak, evlilik birliğiyle bağdaşmayan bir faaliyette bulunmamak ve milli güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir halin bulunmaması gibi şartlar aranır.
Sınır dışı etme kararı tebliğ edildi, ne kadar sürem var?
Sınır dışı etme kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir. Bu süre oldukça kısa olduğundan karar tebliğ edilir edilmez hukuki değerlendirme yapılmalıdır. Kanunda sayılan bazı istisnalar dışında dava süresince ve yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı, rızası olmaksızın sınır dışı edilmez. İdari gözetim kararı da verilmişse ayrıca sulh ceza hakimliğine başvurulabilir.
Çalışma izni olan yabancının ayrıca ikamet izni alması gerekir mi?
Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'na göre geçerli bir çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti teyit belgesi, ikamet izni yerine geçer. Bu nedenle çalışma izni bulunan yabancının ayrıca ikamet izni almasına kural olarak gerek yoktur. Ancak çalışma izninin süresi, iptali veya işten ayrılma halinde yabancının ikamet statüsü etkilenebileceğinden, bu durumların süresinde değerlendirilmesi gerekir.
Yurt dışında aldığım boşanma kararı Türkiye'de geçerli mi?
Yabancı mahkemeden alınan boşanma kararının Türkiye'de hüküm doğurması ve nüfus kayıtlarına işlenmesi için tanınması gerekir. Bu, asliye hukuk mahkemesinde açılacak bir tanıma davası ile sağlanabilir. Taraflar birlikte başvururlarsa, kanunda öngörülen şartlarla nüfus müdürlüğü veya dış temsilcilik aracılığıyla idari yoldan tescil de mümkündür. Kararın kesinleştiğini gösteren şerh ile apostil ve tercüme belgeleri hazır bulundurulmalıdır.
Uzun dönem ikamet iznine kimler başvurabilir?
Türkiye'de kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izniyle kalmış yabancılar, kanunda öngörülen diğer şartları taşımaları halinde uzun dönem ikamet iznine başvurabilir. Son üç yıl içinde sosyal yardım almamış olmak, kendisinin ve ailesinin geçimini sağlayacak yeterli ve düzenli gelire sahip olmak, geçerli sağlık sigortası bulunmak ve kamu düzeni veya güvenliği açısından tehdit oluşturmamak bu şartlar arasındadır.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı içtihatları değişebileceğinden, somut olayınıza ilişkin bir avukattan görüş almanız tavsiye edilir.
