Bilişim hukuku, dijital ortamda gerçekleşen işlem ve ilişkilerin hukuki boyutunu ele alan, hızla gelişen bir alandır. İnternet ortamındaki yayınlar, sosyal medya paylaşımları, elektronik ticaret, yazılım ve lisans sözleşmeleri, alan adları, elektronik deliller ve bilişim sistemleri aracılığıyla işlenen suçlar bu alanın başlıca konularıdır. 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Kanunu ile Türk Ceza Kanunu'nun bilişim alanındaki suçlara ilişkin hükümleri, uygulamanın temel dayanaklarını oluşturur.
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ise kişisel verilerin işlenmesinde kişilerin temel hak ve özgürlüklerini korumayı amaçlar. Kanun; verileri işleyen şirket, dernek, sağlık kuruluşu, okul ve serbest meslek erbabı gibi veri sorumlularına aydınlatma, veri güvenliği, gerektiğinde Veri Sorumluları Sicil Bilgi Sistemi'ne (VERBİS) kayıt ve ilgili kişi başvurularını yanıtlama gibi yükümlülükler getirir. Bu yükümlülüklere aykırılık, Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından idari para cezası uygulanmasına ve bazı durumlarda cezai sorumluluğa yol açabilir.
Korkmaz Hukuk ve Danışmanlık, Büyükçekmece, Beylikdüzü ve Esenyurt başta olmak üzere bölgedeki işletmelere KVKK uyum süreçlerinde, bireylere ise internet ortamındaki kişilik hakkı ihlalleri, kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi ve bilişim suçları konularında danışmanlık ve dava takibi hizmeti vermektedir. Dijital delillerin kısa sürede kaybolabilmesi nedeniyle bu alandaki uyuşmazlıklarda hızlı ve planlı hareket edilmesi önem taşır. Kurumsal çalışmalarda ise uyum belgelerinin işletmenin gerçek iş süreçleriyle örtüşmesine özen gösterilmektedir.
Hizmet Kapsamı
KVKK uyum danışmanlığı
Kişisel veri envanterinin çıkarılması, aydınlatma metinleri, açık rıza metinleri, saklama ve imha politikası gibi uyum belgelerinin hazırlanması sağlanır.
VERBİS kayıt ve güncelleme işlemleri
Kayıt yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı değerlendirilir; yükümlü veri sorumlularının VERBİS kaydı ve kayıtların güncel tutulması süreçlerinde destek verilir.
Veri ihlali yönetimi
Kişisel veri ihlali yaşanması halinde ihlalin değerlendirilmesi, Kurul'a ve ilgili kişilere yapılacak bildirimlerin hazırlanması ve alınacak önlemler konusunda danışmanlık verilir.
İlgili kişi başvuruları ve Kurul şikâyetleri
Kişisel verilerine ilişkin haklarını kullanmak isteyen bireylerin veri sorumlusuna başvurusu ve gerektiğinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet süreçleri yürütülür.
Yurt dışına veri aktarımı
2024 yılında yapılan değişikliklerle yeniden düzenlenen yurt dışına aktarım kuralları çerçevesinde standart sözleşme ve diğer aktarım araçlarına ilişkin danışmanlık verilir.
İdari para cezalarına karşı başvuru
Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından verilen idari para cezalarına karşı kanunda öngörülen yargı yolunda dava süreçleri takip edilir.
İçerik kaldırma ve erişimin engellenmesi
Kişilik haklarını ihlal eden internet içeriklerinin kaldırılması ve erişimin engellenmesi için içerik ve yer sağlayıcılara ve yargı mercilerine başvuru yapılır.
Sosyal medya kaynaklı ihlaller
Sosyal medya üzerinden işlenen hakaret, tehdit, şantaj, ısrarlı takip ve özel hayatın gizliliğini ihlal gibi fiillere karşı şikâyet ve tazminat süreçleri yürütülür.
Bilişim suçları
Bilişim sistemine izinsiz girme, verileri bozma, banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması ve internet üzerinden dolandırıcılık gibi suçlarda mağdur veya şüpheli vekilliği yapılır.
E-ticaret hukuki metinleri
İnternet siteleri ve mobil uygulamalar için mesafeli satış sözleşmesi, kullanım koşulları, gizlilik ve çerez politikası gibi metinlerin hazırlanması sağlanır.
Yazılım, lisans ve alan adı uyuşmazlıkları
Yazılım geliştirme ve lisans sözleşmeleri, bilgisayar programlarına ilişkin fikri haklar ve alan adı uyuşmazlıklarında danışmanlık ve dava takibi hizmeti verilir.
Süreç Nasıl İşler?
İhtiyaç ve risk analizi
Bireysel uyuşmazlıklarda olayın hukuki niteliği, kurumsal çalışmalarda ise işlenen veri türleri, süreçler ve mevcut belgeler incelenerek risk alanları belirlenir.
Delillerin tespiti ve korunması
İçeriğin bağlantı adresi, ekran görüntüleri, yazışmalar ve kayıtlar; gerektiğinde noter tespiti veya elektronik tespit yöntemleriyle güvence altına alınır.
Başvuru ve bildirimler
Uyuşmazlığın niteliğine göre veri sorumlusuna, içerik veya yer sağlayıcıya, Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na, sulh ceza hakimliğine veya Cumhuriyet başsavcılığına başvurulur.
Uyum dokümantasyonu veya dava süreci
Kurumsal çalışmalarda uyum belgeleri hazırlanarak uygulamaya alınır; bireysel uyuşmazlıklarda ise ceza ve hukuk yargılaması süreçleri takip edilir.
İzleme ve güncelleme
Mevzuat ve Kurul kararlarındaki değişiklikler doğrultusunda uyum belgelerinin güncellenmesi ve süreçlerin düzenli olarak gözden geçirilmesi sağlanır.
KVKK kapsamında başvuru yolları ve süreler
Kişisel verisi işlenen ilgili kişi, verilerinin işlenip işlenmediğini öğrenme, düzeltilmesini veya silinmesini isteme ve hukuka aykırı işleme nedeniyle zarara uğraması halinde zararın giderilmesini talep etme gibi haklara sahiptir. Bu haklar için önce veri sorumlusuna başvurulması gerekir; veri sorumlusu başvuruyu en geç otuz gün içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür.
Başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi halinde, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün ve her halde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyette bulunulabilir. Veri ihlali yaşayan veri sorumlularının ise Kurul kararı uyarınca ihlali öğrendikleri andan itibaren gecikmeksizin ve en geç yetmiş iki saat içinde Kurul'a bildirimde bulunması gerekir.
İnternet içeriklerinin kaldırılması
İnternet ortamındaki bir yayın nedeniyle kişilik hakları ihlal edilen kişiler, öncelikle içerik veya yer sağlayıcısına başvurarak içeriğin kaldırılmasını talep edebilir. Bunun yanında 5651 sayılı Kanun ve ilgili mevzuattaki güncel düzenlemeler çerçevesinde içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi için yargı mercilerine başvurulması da mümkündür. Özel hayatın gizliliğini ihlal eden içerikler bakımından Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na başvuru yolu da öngörülmüştür.
İçeriğin aynı zamanda suç oluşturması halinde Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunulabilir; kişilik hakları ihlali nedeniyle maddi ve manevi tazminat talepleri ise hukuk mahkemelerinde ileri sürülür. Bu alandaki mevzuat Anayasa Mahkemesi kararları ve yasal değişikliklerle sık sık güncellendiğinden, başvuru yolunun güncel düzenlemelere göre belirlenmesi önemlidir.
Bilişim suçlarında şikâyet ve delil
Türk Ceza Kanunu'nda bilişim sistemine girme, sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme ile banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması ayrı suç tipleri olarak düzenlenmiştir. Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenen dolandırıcılık nitelikli dolandırıcılık olarak daha ağır yaptırıma bağlanmış, kişisel verileri hukuka aykırı olarak kaydetme, verme veya ele geçirme de suç olarak tanımlanmıştır.
Bu suçlarda IP kayıtları, hesap hareketleri ve platformlardaki veriler kısa sürede silinebileceğinden şikâyetin gecikmeden yapılması önem taşır. Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre şikâyet herhangi bir Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk birimine yapılabilir; Büyükçekmece'de yaşayanlar için ilçedeki başvuru mercii Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'dır.
Görüşmeye Getirilmesi Faydalı Belgeler
- İhlale konu içeriğin bağlantı adresleri (URL) ve ekran görüntüleri
- Mesaj, e-posta ve diğer yazışma kayıtları
- Dolandırıcılık hallerinde banka hesap hareketleri ve işlem dekontları
- Şirketler için veri işleme süreçlerine ilişkin bilgiler ve mevcut aydınlatma metinleri
- Çalışan, müşteri ve tedarikçi sözleşmeleri
- Veri sorumlusuna yapılan başvurular ve verilen cevaplar
- Bilgi işlem altyapısına ilişkin hizmet sağlayıcı ve yazılım sözleşmeleri
Sık Sorulan Sorular
Şirketimin VERBİS'e kayıt olması zorunlu mu?
VERBİS kayıt yükümlülüğü, Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun kararlarıyla belirlenen istisnalara göre değerlendirilir. Kurul; yıllık çalışan sayısı ve yıllık mali bilanço büyüklüğü belirli eşiklerin altında kalan ve ana faaliyet konusu özel nitelikli kişisel veri işleme olmayan veri sorumlularını kayıt yükümlülüğünden muaf tutmuştur. Ancak kayıt yükümlülüğünden muaf olmak, aydınlatma ve veri güvenliği gibi diğer yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.
Sosyal medyada hakkımda yapılan paylaşımı kaldırtabilir miyim?
Paylaşım kişilik haklarınızı ihlal ediyorsa öncelikle ilgili platformun bildirim mekanizmaları üzerinden içeriğin kaldırılmasını talep edebilirsiniz. Sonuç alınamazsa mevzuattaki güncel düzenlemeler çerçevesinde içeriğin kaldırılması veya erişimin engellenmesi için yargı mercilerine başvurulabilir. Paylaşım suç teşkil ediyorsa ayrıca Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunabilir ve uğradığınız zarar için tazminat davası açabilirsiniz.
Kişisel veri işlemek için her zaman açık rıza gerekir mi?
Hayır. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, açık rızanın yanında kanunlarda açıkça öngörülme, sözleşmenin kurulması veya ifası, veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğü ve meşru menfaat gibi başka işleme şartları da düzenlemiştir. Bu şartlardan biri bulunduğunda ayrıca açık rıza alınmasına gerek yoktur. Gereksiz yere açık rızaya dayanmak, rızanın geri alınması halinde işlemenin hukuki dayanağını tartışmalı hale getirebilir.
Banka hesabımdan izinsiz para çekildi, ne yapmalıyım?
Öncelikle bankanız aranarak kartlarınızın ve internet bankacılığı erişiminizin bloke edilmesi ve işlemlere itiraz kaydı oluşturulması gerekir. Ardından hesap hareketleri ve yazışmalar saklanarak Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk birimine şikâyette bulunulmalıdır. Bankanın güvenlik önlemlerine ilişkin sorumluluğu ayrıca değerlendirilerek, uyuşmazlığın tutarına göre tüketici hakem heyeti veya mahkeme yoluna başvurulabilir.
KVKK ihlali nedeniyle tazminat talep edilebilir mi?
Evet. Kişisel verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğrayan kişi, zararın giderilmesini talep etme hakkına sahiptir. Kurul'a yapılan şikâyet idari yaptırım sonucunu doğurur; tazminat talebi ise genel hükümler çerçevesinde hukuk mahkemelerinde ileri sürülür. Davada ihlalin varlığı, uğranılan maddi ve manevi zarar ve ihlal ile zarar arasındaki illiyet bağı ispatlanmalıdır.
Ekran görüntüsü delil olarak kullanılabilir mi?
Ekran görüntüleri yargılamada delil olarak sunulabilir; ancak kolayca değiştirilebilecekleri gerekçesiyle tek başına yeterli görülmeyebilir. Bu nedenle içeriğin bağlantı adresiyle birlikte kaydedilmesi, mümkünse noter tespiti veya elektronik tespit hizmetlerinden yararlanılması ve gerektiğinde platformdan kayıtların celbinin istenmesi önerilir. Delillerin hukuka uygun yollarla elde edilmiş olması da ayrıca önem taşır.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı içtihatları değişebileceğinden, somut olayınıza ilişkin bir avukattan görüş almanız tavsiye edilir.
