İdare hukuku, devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin faaliyetlerini, idarenin kişilerle olan ilişkilerini ve idari işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimini konu alır. Belediyelerin imar ve ruhsat işlemleri, kamu görevlilerinin atama ve disiplin işlemleri, idari para cezaları, kamulaştırma ve kamu ihaleleri gibi pek çok alanda idarenin tek taraflı kararları, kişilerin hak ve menfaatlerini doğrudan etkiler. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, bu işlemlere karşı iptal ve tam yargı davası açılmasının usul ve esaslarını düzenler.
Vergi hukuku ise vergi alacağının doğumu, tarhı, tebliği, tahakkuku ve tahsili süreçlerini ve bu süreçlerde ortaya çıkan uyuşmazlıkları kapsar. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, vergi incelemeleri sonucunda yapılan tarhiyatlar, vergi ziyaı ve usulsüzlük cezaları, ödeme emirleri ve haciz işlemleri karşısında mükelleflerin başvurabileceği yolları belirler. Vergi uyuşmazlıklarında kısa dava açma süreleri ile uzlaşma gibi idari çözüm yolları büyük önem taşır.
Korkmaz Hukuk ve Danışmanlık, Büyükçekmece ve çevre ilçelerdeki gerçek ve tüzel kişilere idari işlemler ve vergi uyuşmazlıkları konusunda danışmanlık ve dava takibi hizmeti vermektedir. Büyükçekmece, Beylikdüzü, Esenyurt ve Silivri belediyeleri ile diğer kamu kurumlarının işlemlerinden kaynaklanan imar, ruhsat ve para cezası uyuşmazlıkları ile vergi dairelerinin işlemlerine karşı başvuru ve davalar, kanuni süreler gözetilerek takip edilmektedir. Dava açılmadan önce idari başvuru imkânları ve bunların dava açma sürelerine etkisi de ayrıca değerlendirilmektedir.
Hizmet Kapsamı
İptal davaları
Yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönlerinden hukuka aykırı olduğu düşünülen idari işlemlerin iptali için idare mahkemelerinde dava açılır.
Tam yargı davaları
İdari işlem veya eylemler nedeniyle kişisel hakları doğrudan zarar görenlerin, idarenin hizmet kusurundan doğan maddi ve manevi zararlarının tazmini talep edilir.
İmar para cezaları ve yıkım kararları
Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapı gerekçesiyle belediyelerce verilen encümen kararları, imar para cezaları ve yıkım kararlarına karşı dava süreçleri yürütülür.
Ruhsat ve izin uyuşmazlıkları
Yapı ruhsatı, yapı kullanma izni ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurularının reddi veya ruhsat iptali işlemlerine karşı hukuki destek sunulur.
Kamu görevlileri ile ilgili işlemler
Memurlar ve diğer kamu görevlilerine yönelik disiplin cezaları, atama, nakil, görevden uzaklaştırma ve özlük haklarına ilişkin işlemlere karşı dava açılır.
Kamulaştırma uyuşmazlıkları
Kamulaştırma işlemlerinin iptali ile kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davalarında malikler adına süreç takip edilir.
Kamu ihale uyuşmazlıkları
Kamu ihalelerinde idareye şikâyet, Kamu İhale Kurumu'na itirazen şikâyet ve Kurum kararlarına karşı açılan davalarda hukuki destek sunulur.
Vergi tarhiyatı ve cezalarına karşı dava
Vergi incelemesi sonucunda düzenlenen vergi ve ceza ihbarnamelerine karşı vergi mahkemesinde dava açılır ve yargılama takip edilir.
Ödeme emri ve haciz işlemleri
Amme alacağı için gönderilen ödeme emirlerine karşı dava ile haciz, ihtiyati haciz ve yurt dışı çıkış yasağı gibi tahsil işlemlerine itiraz süreçleri yürütülür.
Vergi incelemesi ve uzlaşma
Vergi incelemesi sürecinde mükellef haklarının korunması, izaha davet ve uzlaşma gibi idari çözüm yollarının değerlendirilmesi konusunda danışmanlık verilir.
Kanuni temsilci ve ortakların sorumluluğu
Şirketten tahsil edilemeyen vergi borçları nedeniyle kanuni temsilcilere ve limited şirket ortaklarına yöneltilen takiplere karşı hukuki destek sunulur.
Süreç Nasıl İşler?
İşlemin ve tebliğ tarihinin tespiti
Dava konusu işlemin niteliği, hangi idarece tesis edildiği ve tebliğ tarihi belirlenerek dava açma süresi hesaplanır.
İdari başvuru imkânlarının değerlendirilmesi
İtiraz, üst makama başvuru, uzlaşma veya izaha davet gibi idari yollar, dava açma süresi üzerindeki etkileriyle birlikte değerlendirilir.
Dava dilekçesi ve yürütmenin durdurulması
Görevli ve yetkili mahkemeye dava açılır; gerekli hallerde işlemin uygulanmasının önlenmesi için yürütmenin durdurulması talep edilir.
Yazılı yargılama ve inceleme
İdari yargıda esas olan yazılı yargılama usulü çerçevesinde dilekçeler verilir; gerektiğinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılır, kanunda öngörülen hallerde duruşma talep edilir.
Kanun yolları ve kararın uygulanması
Karara karşı bölge idare mahkemesinde istinaf ve Danıştay'da temyiz yolları takip edilir; idarenin kesinleşmemiş olsa dahi yargı kararlarını kanuni süre içinde uygulaması sağlanır.
Dava açma süreleri
İdari yargıda dava açma süreleri hak düşürücü niteliktedir ve kaçırılması halinde dava esastan incelenmeden reddedilir. İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesine göre, özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hallerde dava açma süresi idare mahkemelerinde altmış, vergi mahkemelerinde otuz gündür. Süre, kural olarak yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar.
Bazı özel düzenlemelerde daha kısa süreler bulunur. Örneğin amme alacağına ilişkin ödeme emrine karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde vergi mahkemesinde dava açılması gerekir. İdari eylemlerden doğan zararlar için ise önce idareye başvurulması, ardından kanunda öngörülen süre içinde tam yargı davası açılması gerekir.
Yürütmenin durdurulması
İdari işlemler kural olarak dava açılmakla durmaz. İşlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda mahkemeden yürütmenin durdurulması istenebilir. Yıkım kararları, ruhsat iptalleri ve işyeri kapatma işlemlerinde bu talep, uyuşmazlığın seyri açısından belirleyici olabilir.
Vergi uyuşmazlıklarında ise İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca vergi mahkemesinde dava açılması, dava konusu vergi ve cezaların tahsil işlemlerini kural olarak durdurur. Bununla birlikte ödeme emri, haciz ve diğer tahsil işlemlerine ilişkin özel kurallar bulunduğundan her işlem türü ayrıca değerlendirilmelidir.
Görevli mahkemeler ve yargı yolu
Büyükçekmece'deki idari işlemlere karşı açılacak davalar İstanbul'daki idare ve vergi mahkemelerinde görülür; istinaf incelemesi İstanbul Bölge İdare Mahkemesi, temyiz incelemesi ise Danıştay tarafından yapılır. Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davaları ise adli yargıda, asliye hukuk mahkemelerinde görülür. Trafik cezaları gibi birçok idari para cezasına karşı da kural olarak sulh ceza hakimliğine başvurulur. Bu nedenle uyuşmazlığın hangi yargı yolunda çözüleceğinin belirlenmesi sürecin ilk adımıdır.
Görüşmeye Getirilmesi Faydalı Belgeler
- İdari işlemin veya kararın tebliğ edilen nüshası ve tebliğ tarihini gösteren belge
- Vergi ve ceza ihbarnameleri, ödeme emri veya haciz bildirimi
- Vergi inceleme raporu ve tutanaklar
- İmar durumu, ruhsat, proje ve tapu belgeleri
- İdareye yapılan başvuru dilekçeleri ve verilen cevaplar
- Kamu görevlileri için soruşturma raporu, savunma ve özlük belgeleri
- Şirketlere ilişkin ticaret sicil kayıtları, defter ve belgeler
Sık Sorulan Sorular
İdari bir kararın bana tebliğ edildiği tarih neden önemlidir?
İdari yargıda dava açma süreleri kural olarak işlemin yazılı bildiriminin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. Tebligat, adresinize veya elektronik tebligat adresinize yapılmış olabilir; elektronik tebligatta kanunda belirtilen sürenin sonunda tebliğ yapılmış sayılır. Süre bir kez kaçırıldığında dava esastan incelenmeden reddedileceğinden, tebliğ belgesinin ve zarfın saklanması ve tarih konusunda tereddüt varsa kayıtların kontrol edilmesi gerekir.
Belediyenin verdiği imar para cezasına nasıl itiraz edilir?
İmar mevzuatına aykırılık nedeniyle belediye encümenince verilen para cezalarına ve yıkım kararlarına karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılabilir. Davada yapının ruhsat ve projeye aykırılığı, tespit tutanağının usulüne uygunluğu ve cezanın hesaplanma yöntemi incelenir. Özel düzenlemelerde genel altmış günlük süreden farklı süreler bulunabileceğinden, tebliğden sonra vakit kaybetmeden hareket edilmesi önerilir.
Vergi cezası için uzlaşmaya gidebilir miyim?
Vergi Usul Kanunu, vergi incelemesi sonucunda yapılacak tarhiyat ve kesilecek cezalar için belirli şartlarla uzlaşma imkânı tanımaktadır. Uzlaşma türleri ve kapsamı son yıllarda yapılan değişikliklerle yeniden düzenlendiğinden, başvurunun güncel hükümlere göre değerlendirilmesi gerekir. Uzlaşma sağlanan konularda daha sonra dava açılamayacağı ve itirazda bulunulamayacağı dikkate alınmalıdır.
Ödeme emri geldi, ne yapmalıyım?
Ödeme emri tebliğ edildiğinde borç ya ödenmeli ya da mal bildiriminde bulunulmalıdır. Borcun bulunmadığı, kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı düşünülüyorsa tebliğden itibaren on beş gün içinde vergi mahkemesinde dava açılabilir. Davanın reddedilmesi halinde amme alacağı kanunda öngörülen oranda zamla birlikte tahsil edileceğinden, dava açmadan önce ödeme emrinin dayanağı dikkatle incelenmelidir.
Memurlara verilen disiplin cezalarına karşı dava açılabilir mi?
Evet. Anayasa'da 2010 yılında yapılan değişiklikle uyarma ve kınama dahil olmak üzere disiplin kararlarının yargı denetimi dışında bırakılamayacağı kabul edilmiştir. Disiplin cezasına karşı mevzuatta öngörülen itiraz yolu kullanılabilir ve itirazın reddi veya süresinde cevap verilmemesi halinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Soruşturma sürecinde savunma hakkının usulüne uygun kullandırılıp kullandırılmadığı önemli bir inceleme konusudur.
Limited şirket ortağı olarak şirketin vergi borcundan sorumlu tutulabilir miyim?
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a göre limited şirket ortakları, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen ya da tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacaklarından sermaye payları oranında sorumlu tutulabilir. Kanuni temsilciler bakımından ise ayrıca özel sorumluluk hükümleri bulunmaktadır. Bu takiplere karşı, sorumluluğun şartlarının oluşup oluşmadığı ve ödeme emrinin usulüne uygunluğu yönünden dava açılabilir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı içtihatları değişebileceğinden, somut olayınıza ilişkin bir avukattan görüş almanız tavsiye edilir.
