Tüketici hukuku, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla mal ya da hizmet edinen kişiler ile satıcı, sağlayıcı ve diğer profesyoneller arasındaki ilişkileri düzenler. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun; ayıplı mal ve hizmet, mesafeli sözleşmeler, kapıdan satışlar, taksitli satışlar, tüketici kredileri, ön ödemeli konut satışları, paket turlar ve abonelik sözleşmeleri gibi pek çok işlem tipine ilişkin koruyucu kurallar içerir. Kanun, tüketiciyle bireysel olarak müzakere edilmeden sözleşmeye konulan haksız şartları da denetime tabi tutar. Bu tür şartlar tüketici açısından bağlayıcı değildir ve sözleşmenin geri kalanı geçerliliğini korur.
Tüketicinin mağduriyetinin giderilmesi için öncelikle uyuşmazlığın parasal değerine bakılır. Her yıl güncellenen parasal sınırın altında kalan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur. Bu sınırı aşan uyuşmazlıklarda ise dava açmadan önce arabulucuya başvurulması, anlaşma sağlanamazsa tüketici mahkemesinde dava açılması gerekir. Doğru başvuru merciinin seçilmesi, zaman ve hak kaybını önlemek bakımından büyük önem taşır. Tüketici hakem heyeti kararları da ilamların icrasına ilişkin hükümlere göre icra yoluyla yerine getirilebilir; bu nedenle düşük tutarlı uyuşmazlıklarda da etkili bir çözüm yolu sunar.
Korkmaz Hukuk ve Danışmanlık, Büyükçekmece ve çevresinde yaşayan tüketicilere; ayıplı araç ve konut, mesafeli satış ve iade süreçleri, banka ve kredi kartı uyuşmazlıkları, abonelik sözleşmeleri ve satış sonrası hizmetler gibi konularda danışmanlık ve dava takibi hizmeti vermektedir. Bölgede yoğunlaşan yeni konut projeleri nedeniyle ön ödemeli konut satışlarından, teslim gecikmelerinden ve konut ayıplarından kaynaklanan uyuşmazlıklarda da hukuki destek sunulmaktadır. Süreçte satıcı ve sağlayıcılarla yapılan yazışmalar da dikkatle değerlendirilmektedir.
Hizmet Kapsamı
Ayıplı mal
Satın alınan malın sözleşmeye, tanıtıma veya kullanım amacına uygun olmaması halinde sözleşmeden dönme, bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misli ile değişim haklarının kullanılması sağlanır.
Ayıplı hizmet
Eksik veya hatalı ifa edilen hizmetlerde hizmetin yeniden görülmesi, bedel indirimi, ücretsiz onarım veya sözleşmeden dönme talepleri takip edilir.
Sıfır ve ikinci el araç uyuşmazlıkları
Fabrika çıkışlı ayıplar, gizlenen hasar kayıtları ve kilometre uyuşmazlıkları gibi araç satışından doğan sorunlarda başvuru ve dava süreçleri yürütülür.
Konut satışında ayıp ve teslim gecikmesi
Projeye veya sözleşmeye aykırı yapılan konutlar ile süresinde teslim edilmeyen konutlar nedeniyle tüketicinin hakları ileri sürülür.
Ön ödemeli konut satışları
Bedelin tamamı veya bir kısmı peşin ödenen ve sonradan teslim edilecek konutlarda cayma, sözleşmeden dönme ve sözleşme şartlarının denetimine ilişkin süreçler takip edilir.
Mesafeli ve internet alışverişleri
İnternet üzerinden yapılan alışverişlerde cayma hakkının kullanılması, iade ve teslimat sorunları ile platformlardan kaynaklanan uyuşmazlıklar değerlendirilir.
Tüketici kredileri ve banka uyuşmazlıkları
Kredi ve kredi kartı sözleşmelerinden doğan masraf, ücret, erken ödeme ve sigorta kesintilerine ilişkin talepler hakem heyeti veya mahkeme yoluyla takip edilir.
Abonelik sözleşmeleri
İnternet, telefon, spor salonu ve benzeri abonelik sözleşmelerinde fesih, cayma bedelleri ve haksız faturalandırmaya ilişkin uyuşmazlıklarda hukuki destek sunulur.
Satış sonrası hizmet ve garanti belgesi
Garanti süresi içindeki onarım sürelerinin aşılması, servis hizmetinin verilmemesi ve yedek parça temin edilmemesi gibi durumlarda tüketicinin hakları değerlendirilir.
Paket tur ve devre tatil
Paket tur programına uyulmaması, iptal ve iadeler ile devre tatil sözleşmelerinden kaynaklanan cayma ve iade uyuşmazlıkları takip edilir.
Haksız şartlar ve haksız ticari uygulamalar
Standart sözleşmelerde tüketici aleyhine dengesizlik yaratan hükümlerin geçersizliğinin tespiti ve yanıltıcı uygulamalara karşı başvuru yolları değerlendirilir.
Süreç Nasıl İşler?
Belge ve olay incelemesi
Fatura, sözleşme, yazışmalar ve ayıba ilişkin kanıtlar incelenerek tüketicinin hangi haklara sahip olduğu ve uyuşmazlığın parasal değeri belirlenir.
Satıcı veya sağlayıcıya bildirim
Ayıp ve seçimlik hak, gerekirse noter aracılığıyla satıcıya veya sağlayıcıya bildirilir; bu aşamada sorunun dostane yoldan çözülmesi de mümkündür.
Hakem heyeti veya arabuluculuk
Parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyetine, sınırı aşan uyuşmazlıklar için ise dava öncesinde arabuluculuk bürosuna başvurulur.
Tüketici mahkemesinde dava
Arabuluculukta anlaşma sağlanamaması veya hakem heyeti kararına itiraz edilmesi halinde tüketici mahkemesinde yargılama süreci takip edilir.
Kararın uygulanması
Hakem heyeti kararı veya mahkeme kararı gereğince ödeme ya da ifa gerçekleşmezse karar icra yoluyla uygulanır.
Tüketici hakem heyeti ve tüketici mahkemesi
Tüketici hakem heyetleri, Ticaret Bakanlığı tarafından il ve ilçelerde kurulan ve belirli parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda başvurunun zorunlu olduğu mercilerdir. Başvuru, tüketicinin yerleşim yerindeki veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki hakem heyetine, e-Devlet üzerinden ya da doğrudan yapılabilir ve herhangi bir ücrete tabi değildir. Hakem heyeti kararlarına karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde tüketici mahkemesine itiraz edilebilir.
Parasal sınırı aşan uyuşmazlıklarda görevli mahkeme tüketici mahkemesidir; tüketici mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalara asliye hukuk mahkemeleri tüketici mahkemesi sıfatıyla bakar. Tüketici, davayı kendi yerleşim yeri mahkemesinde de açabilir. Böylece Büyükçekmece'de ikamet eden bir tüketici, satıcı başka bir ilde bulunsa bile kural olarak Büyükçekmece Adliyesi'nde dava açma imkânına sahiptir.
Dava şartı arabuluculuk
28 Temmuz 2020 tarihinden itibaren tüketici mahkemelerinin görev alanına giren ve hakem heyetine başvuru zorunluluğu bulunmayan uyuşmazlıklarda, dava açmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartı haline getirilmiştir. Arabulucuya başvurulmadan açılan dava usulden reddedilir.
Arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanırsa düzenlenen anlaşma belgesi, kanunda öngörülen şartlarla ilam niteliğinde belge sayılır. Anlaşma sağlanamazsa son tutanak dava dilekçesine eklenerek tüketici mahkemesinde dava açılır.
Ayıp nedeniyle zamanaşımı süreleri
Ayıplı mallara ilişkin sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıksa bile kural olarak malın teslim tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımı süresine tabidir; konut veya tatil amaçlı taşınmazlarda bu süre beş yıldır. Ayıplı hizmetlerde de kural olarak hizmetin ifasından itibaren iki yıllık süre öngörülmüştür. Ayıbın ağır kusur veya hile ile gizlendiği durumlarda ise zamanaşımı hükümleri uygulanmaz.
Görüşmeye Getirilmesi Faydalı Belgeler
- Fatura, fiş veya satış sözleşmesi
- Garanti belgesi ve servis kayıtları
- Ayıbı gösteren fotoğraf, video, ekspertiz veya teknik rapor
- Satıcı ile yapılan yazışmalar, e-posta ve mesaj kayıtları
- Kredi, abonelik veya konut satış sözleşmesi ve ödeme planı
- Banka hesap ekstreleri ve ödeme dekontları
- Varsa çağrı merkezi başvuru numaraları ve şikâyet kayıtları
Sık Sorulan Sorular
İnternetten aldığım ürünü iade edebilir miyim?
Mesafeli sözleşmelerde tüketici, kural olarak malın tesliminden itibaren on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin cayma hakkını kullanabilir. Ancak tüketicinin istekleri doğrultusunda kişiye özel hazırlanan ürünler, çabuk bozulabilen mallar ve ambalajı açılmış hijyenik ürünler gibi yönetmelikte sayılan istisnalar bulunmaktadır. Cayma bildiriminin yazılı veya kalıcı veri saklayıcısı ile yapılması ispat kolaylığı sağlar.
Tüketici hakem heyetine nasıl başvurulur?
Başvuru, e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi aracılığıyla veya doğrudan ilgili il ya da ilçe tüketici hakem heyetine dilekçeyle yapılabilir. Başvuruda fatura, sözleşme ve uyuşmazlığa ilişkin belgelerin sunulması gerekir. Başvuru ücretsizdir ve avukatla temsil zorunlu değildir. Heyet, gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırarak karar verir; karara karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde tüketici mahkemesine itiraz edilebilir.
Ayıplı ürün için hangi haklarım var?
Ayıplı mal satın alan tüketici; sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedel indirimi, masrafları satıcıya ait olmak üzere ücretsiz onarım veya imkân varsa ayıpsız misli ile değişim haklarından birini seçebilir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Koşulları varsa tüketici ayrıca uğradığı zararın tazminini de isteyebilir.
Bankanın kredi için kestiği masrafları geri alabilir miyim?
Tüketici kredilerinde bankaların tahsil edebileceği ücret ve masraflar, ilgili mevzuatla belirli kurallara bağlanmıştır. Mevzuata aykırı olarak veya tüketicinin açık onayı alınmadan yapılan kesintilerin iadesi, uyuşmazlığın tutarına göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yoluyla talep edilebilir. Kredi sözleşmesi, ödeme planı ve hesap ekstrelerinin birlikte incelenmesi gerekir.
Yeni konutumun teslimi gecikti, ne yapabilirim?
Sözleşmede kararlaştırılan teslim tarihinde konut teslim edilmezse tüketici, kural olarak ifa ile birlikte gecikme tazminatı talep edebilir veya kanuni şartlar oluşmuşsa sözleşmeden dönebilir. Gecikme süresince ödenen kira bedeli gibi zararlar da belgelendirilerek talep edilebilir. Ön ödemeli konut satışlarında Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'daki özel hükümler ayrıca dikkate alınır.
Tüketici davası için avukat tutmak zorunlu mu?
Hayır, tüketici hakem heyetine başvuruda da tüketici mahkemesinde dava açarken de avukatla temsil zorunlu değildir. Bununla birlikte parasal sınırın tespiti, arabuluculuk aşaması, delillerin toplanması ve bilirkişi raporlarına itiraz gibi aşamalarda usul hatası yapılmaması önemlidir. Özellikle konut, araç ve banka uyuşmazlıkları gibi yüksek değerli işlerde hukuki değerlendirme alınması faydalı olabilir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı içtihatları değişebileceğinden, somut olayınıza ilişkin bir avukattan görüş almanız tavsiye edilir.
